Eğitim

Türk Eğitim Sistemi Ve Okul Yönetimi

Milli Eğitim Bakanlığı’nı örgütlenme ilkeleri ve modelleri açısından değerlendiriniz.

Milli Eğitim Bakanlığı Örgütlenme İlkeleri

  1. Amaç Birliği: Yasalarla belirtilmiş “ortak amaç” doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı faaliyetlerini sürdürür. Milli Eğitim Temel Yasası’nda 14 madde içinde bu amaçlar ele alınmıştır.
  2. Yeterlilik: Merkezden, taşraya kadar bulunan tüm birimlere çalışanların liyakat ile getirilmesi sonucunda Milli Eğitim Bakanlığı yeterlilik ilkesine göre işlevini sürdürebilir.
  3. Emir Birliği: Bakanlıkta üst (Bakan)-ast (en alt birime kadar) ilişkisi bulunmaktadır. Yasalar, yönetmelikler emir birliği güvence altına alınmıştır.
  4. İş Bölümü ve uzmanlaşma: Her birimin kendine özgü yapısı ve görevleri bulunmaktadır. Taşralar için taşra, yurt dışı için yurt dışı örgütlerinin bulunması iş bölümüne örnek gösterilebilir.
  5. Görevlerin tanımı: Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı en üst ve en alt birime kadar olan her çalışanın görevleri yasalarla ve yönetmeliklerle belirtilmiştir.
  6. Yönetim alanı: Merkez, taşra ve yurtdışı örgütlenmelerine bağlı birden fazla alt birim bulunmaktadır. Her birim kendi alt birimini yönetir ve alt birim ilk etapta bir üstüne olacak şeklinde sorumluluklarını yerine getirir.
  7. Hiyerarşi: Her astın ve her üstün yetki ve sorumlulukları açıkça belirtilmiştir.
  8. Ayrıklık: Sürekli verilen kararlar merkeze bildirmeden taşra veya daha alt birimlerde kendi içinde çözülür. Olağandışı uygulama ve kararlarda silsile yolu ile üst birimlere iletilir.
  9. Yetki ve sorumluluğun eşitliği ya da denkliği: Her üstün sınırları belli sorumluluklarının yanında yetkileri de sınırlandırılmıştır. Herkese gerektiği kadar yetki verilmiştir.
  10. Merkezileşme derecesi: Alt birimlerin de kendi faaliyet çerçeveleri kapsamında yetkileri olmalıdır. Merkez örgütlenme yeri gelince taşraya da yetkilerini kullanma konusunda fırsat tanımalı her karar tek elden çıkmamalıdır.
  11. Esneklik: Değişimler olabildğince esnek olıp Milli Eğitim Bakanlığı’nda da dikey ve yatay esneklikler yeri geldiğince uygulanmalıdır.
  12. Denge İlkesi: Milli Eğitim Bakanlığı’nda denge ilkesinin yerine getirildiğini düşünmüyorum. Sadece Merkez örgütün yetkisi olup taşra birimlerinin söz hakkı bulunmadığını düşünüyorum.

Türk Eğitim Sisteminin örgüt yapısı “merkezi” yönetim odaklı bir örgüt yapısıdır. Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte eğitim yönetiminde tüm yetkilerin merkezde toplandığı görülmektedir. Merkezin dışında “taşra” ve “yurt dışı” örgütleri de bulunmaktadır.

Merkez Örgütü

Bakanlık tarafından üstlenilen ve yine aynı bakanlık tarafından yerine getirilen hizmetlerin gerçekleştiği örgüttür. Milli Eğitim Bakanlığı’nın merkez örgütünde Bakan, Bakan Yardımcısı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Müsteşar ve Müsteşar Yardımcıları , Hizmet Birimleri yanında makam onayı ile kurulan bazı birimleri yer almaktadır.

Taşra Örgütü

İlçelerde İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve illerde İl Milli Eğitim Müdürlükleri olarak yapılanmıştır. Milli eğitim müdürlükleri, il ve ilçe bazında eğitim hizmetlerini yürütürler. İl ve ilçe milli eğitim müdürlükleri; hizmetin özellerikleri göre şubeler, bürolar ve sürekli kurul ve komisyonlardan oluşur.

Yurt Dışı Örgütlenmesi

Türk milli kültürünün dış ülkelerde korunması, tanıtılması ve yaygınlaştırılması ile ilgili eğitim ve öğretim hizmetlerini düzenlemek üzere, Milli Eğitim Bakanlığı yurt dışı teşkilatları oluşturulmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı’nın yurt dışı örgütü, bazı ülkelerdeki eğitim müşavirlikleri ile eğitim ateşeliklerinden oluşmaktadır.

           Genel Yorum

Milli Eğitim Bakanlığı yasalar üzerinde gerek ilkeleri gerekse örgüt şeması olarak oldukça işlevsel bir şekilde dizayn edilmiştir. Fakat tüm ilkelerin “yazıldığı” gibi değil de “isteklere” göre yürütüldüğünü düşünüyorum. Emir, ast-üst ilişkilerinde sorun yok fakat “yetkinin gerektiği kadar” ının ayrımının yapılmadığını, yetkinin sınırlarının çizilmediğini düşünüyorum. Taşranın söz yetkinin olmadığı, en birimlerin hor görüldüğü bir sistem ile eğitim-öğretimin ne kadar verimli olacağı muamma. Pratikte iyi teoride sınıfta kalan bir sisteme sahibiz ne yazıkki.

Yazar hakkında

Makaleleri

1990'in yaz ayında Istanbul'da işçi ve emekçi bir ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya geldim. 99 depremine kadar Istanbul'da kalıp, daha sonra baba memleketi olan Ordu'ya göç etmek durumunda kaldım. Ortaokul öğrenimime burada devam edip, Ordu Anadolu Öğretmen Lisesi'ne 2004 yılında girmeye hak kazandım. Liseden sonra 2008 yılında Eskişehir Anadolu Universitesi Özel Eğitim Öğretmenliği Programina yerleştim. 2012 yılında mezun olup bir yıl Izmir'de Özel bir kurumda öğretmenliğe başladım. Ardından döngüyü tamamlayıp Istanbul'a 13 yıl sonra geri geldim ve halen devam eden Kamu kuruluşunda öğretmenliğe başladım.
Benzer Yazılar
Eğitim

Emek Piyasasının Özellikleri Nelerdir?

Merhaba, daha önce Emek Piyasası ve Emek Piyasasının Unsurları‘ndan bahsetmiştim. Bu…
Devamını oku
EğitimGenel

YKS Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak ?

26 ve 27 Haziranda yapılan Ölçme, Seçme Yerleştirme Merkezi’nin gerçekleştirdiği YKS…
Devamını oku
EğitimGenel

Türk Kahvesi ve Tarihi Nedir? Kökeni Nereden Gelmektedir?

Türk kahvesi daha çok Türk kültüründe önemli yere sahip Osmanlı İmparatorluğu’ndan…
Devamını oku
BLOG ABONELİĞİ
Gündemden Haberiniz Olsun
Yazı+ aboneliğinizi hemen şu anda ücretsiz olarak başlatabilir ve yeni yayınlanan tüm yazılardan anında haberdar olabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir